Deel 4 winter - voorjaar 2026

Zondag 18 januari - Ksar Llbour

Merzouga - Ksar Lbour      165 km 🌦 10°C

De headlines van het nieuws worden deze ochtend gekleurd door de importheffing van 10% op alle goederen die Trump vanaf 1 februari aanstaande wil opleggen aan 8 Europese landen, waaronder Nederland. Volgens hem zijn deze landen Groenland militair aan het versterken. Europese leiders reageren furieus, wijzen op het NAVO-karakter van de korte verkenningsmissie en beraden zich op een juist antwoord. Al met al een ontwikkeling in de Groenland-soap waar niemand op zit te wachten. Enfin, we moeten maar hopen op voldoende verstand om deze volgende hersenkronkel te kunnen pareren. 

We draaien om en zetten koers naar Jorf waar we de Khettaras willen bezoeken. Dit eeuwenoude ondergrondse wateraanvoersysteem is een concept wat in veel warme landen al duizenden jaren wordt toegepast. In Iran worden het Qanats genoemd. Vanaf een bron naar de plek waar water nodig is wordt via toegangsschachten een ondergrondse gang gegraven. Het bronwater stroomt middels deze gang naar bijvoorbeeld de te irrigeren velden. Het systeem kan kilometers lang zijn en deze worden over heel Marokko gevonden.

We stoppen bij het minimuseum van Said. Samen met zijn zoon beheert hij een aantal schachten. Vanuit één daarvan krijgt men toegang via een mooi gemaakte betonnen wenteltrap tot de watergang. De zoon geeft een uitstekende uitleg over de geschiedenis, het ontstaan en gebruik van deze watertoevoer. Beneden valt op hoe immens groot de gangen zijn. Erosie van het water heeft het stelsel uitgesleten en vergroot. Na een kop thee gaan we op zoek naar een lunchplek.

Een paar kilometer verderop maken we een stop langs de weg bij restaurant Iken, waar een uitgebreid buffet het menu vormt. Heerlijk gegeten voor MAD120 pp in een ijskoude eetzaal, verwarming is hier onbekend. Buiten is het guur weer en regent het inmiddels met horten en stoten. In een dorpje verderop komt de jeugd naar ons toehollen om aan te geven dat de hoofdweg (best wel een groot woord voor het wasbord) is geblokkeerd. We moeten omrijden over onverharde weg door het gehucht en zij wijzen de weg. Als volleerde politieagenten stoppen ze ander verkeer af en gebaren naar ons voort te gaan, vermakelijk. Een kilometertje verderop komen we weer op de N17. We geven de knapen een handje Dirhams en hobbelen verder.

Doel is Lalla Mimouna, een bronwatermuseum wat in de steenwoestijn ligt langs de route, waar je ook mag overnachten op de parkeerplaats. Daar aangekomen regent het behoorlijk, bovendien is de wind aangetrokken. Omdat een deel van het museum buiten is besluiten we het morgenochtend te gaan bezoeken, volgens verwachtingen is het dan droog. De kachel zorgt voor behaaglijke warmte. We hebben tijd om wat WhatsAppberichten maar ook andere berichten op internet door te nemen. Veel besproken is uiteraard de belangrijke voetbalwedstrijd vanavond, de finale van de Africa-cup. Toch vallen de berichten over hoe slecht het weer vandaag in Marokko is, meer op. Wegen en passen zijn afgesloten wegens sneeuwval of overvloedige regenval, maar ook campingterreinen staan blank evenals ons schiereiland in Tafraout. Vele bekenden moesten door modderstromen en diepe plassen hun weg vinden of heftige regenval op standplaatsen uitzingen. Feitelijk hebben wij niet te klagen en weinig hinder ondervonden van die paar spetters.

Natuurlijk kijken we naar de finale van de Africa-cup tussen Marokko en Senegal. Ploegen gaan gelijk op, al wordt er niet gescoord en doen weinig voor elkaar onder. In de allerlaatste minuten wordt eerst een goal van Senegal afgekeurd en vlak daarna een penalty aan Marokko toegekend, beide beslissingen die in twijfel getrokken kunnen worden. Het team van Senegal is woest over de in hun ogen scheidsrechtelijke dwalingen. De coach haalt zijn ploeg van het veld af en de scheidsrechter kijkt verbaasd toe. Uiteindelijk haalt sterspeler Mané zijn team over om terug te keren op het veld. Na wat getouwtrek rond het nemen van de penalty, legt topscorer Brahim Diaz aan voor het schot wat Marokko kampioen moet maken. Een volledig mislukte Panenka wordt moeiteloos gevangen door de Senegalese keeper Mendi. Wat een verschrikkelijke blamage. In de eerste helft van de verlenging jaagt Guevy voor Senegal de bal met een streep achter doelman Bounou, 1-0 voor Senegal. Voor Marokko eindigt het toernooi in een grote deceptie. Ofschoon niet onverdiend gewonnen, Senegal speelde een goede wedstrijd, maar laat met de wijze waarop toch een rare smaak achter. Afin, er zullen nog wel wat gevolgen aanhangen. We gaan ons warme bedje opzoeken.

Maandag 19 januari - Ait Boudaoud

Ksar Lbour - Ait Boudaoud     158km ☀️15°C

Tijd om eens aan te kloppen bij de entree van het museum, echter daar is nog niemand te bekennen. Marjos belt het nummer wat ze op internet vindt en er wordt aangegeven dat men in een kwartiertje arriveert. Een stofwolk in de verte kondigt de aankomst van een oude auto aan.

Je hebt van die dagen dat je een bijzonder iemand ontmoet, zoals nu de op leeftijd zijnde Marokkaanse kunstenaar, kalligraaf, schrijver en filosoof Zaïd Abbou. Na diverse studies in Europa en begeleiding van reisgroepen in Marokko vestigde hij zich 20 jaar geleden weer in zijn geboortedorp. 

Het terrein rondom de door hem heropende natuurlijke bron Lalla Mimouna veranderde hij in een decennium in een plek waar cultuur, tradities en kunst het belang van water als bron van het leven benadrukken.

Na zijn uitleg lopen we door de kunstig aangelegde tuin en waar vele oneliners van bekende filosofen de verbinding proberen te leggen met de essentie van dat wat je te zien krijgt. 

We gaan onderweg en spreken met Kees en Trui af dat we elkaar wel weer op camping Serdrar vanmiddag zien.

Camping Serdrar N30.722 W5.47653 MAD125
P4N # 29798 CC:19842 hoogte: 813m

Marjos heeft vandaag een wisselend gevoel gehad over haar conditie, maar voelt zich inmiddels weer senang. Na een goed uur buiten, wordt het kouder, vooral door de wind. Vandaag schaft de pot de onderweg aangeschafte verse tuinbonen en aardappelen, die met het uit de diepvries opgediepte varkenshaasje een verrukkelijk maaltje met een hollands tintje heeft. Internet hier is uiterst labiel en zwak, dus publiceren op de website zit er vandaag niet in. In het nieuws vandaag, behalve de teleurstelling bij de Marokkanen over de verloren finale, ook een nieuwe verbijsterende aktie van Trump. Hij heeft een brief gestuurd naar de Noorse premier met kopieën naar diverse andere Europese landen, waarin hij zich beklaagt dat hij niet de Nobelprijs voor Vrede heeft gekregen. Omdat de Noorse regering hier niet over gaat maar het Zweedse Nobelcomité moet zijn brutale eis misschien niet los gezien worden van zijn intenties om Groenland in handen te krijgen. Wij laten de wereldproblemen even voor wat ze zijn en doen de voetjes omhoog.

Dinsdag 20 januari - Amezrou

Ait Boudaoud - Amezrou     90 km ☀️18°C

Beloftevol laat het zonnetje zich in de vroege ochtend zien in een strak blauwe lucht, dat biedt perpectief voor deze dag. Na een rustige nacht verlaten we Serdrar en rammelen over de piste naar de N17 en slaan linksaf naar het zuiden.

Ofschoon we meerdere keren op deze camping hebben gebivakkeerd wordt het de eerste keer dat we deze route richting Zagora nemen. Zo rijdend met zonnebril en een koffietje is het weer genieten van het mooie landschap. De steenvlakte met soms een enkele woestijnroos heeft een groene gloed ontstaan door recente regenval. Op verschillende plekken zien we dan ook grote plassen waar het regenwater zich heeft verzameld. Rond dorpen zijn altijd wel weer de palmoases te vinden. Ander verkeer is er niet of nauwelijks, een enkele auto of camper komt ons tegemoet. Langs de weg zien we meerdere malen werkzaamheden die de weg moeten beschermen tegen overvloedige regenval. We rijden een rustig tempo, immers met maar 90 af te leggen kilometers is voor meer snelheid geen noodzaak.

Rond het middaguur bereiken we Camping Palmeraie d'Amezrou. Voor ons een bekende stop, dit wordt de vierde of de vijfde keer dat we hier komen. We worden begroet door Omar die aankondigt dat hier morgen een groep van 17 campers van Far East komt landen. Hij wil ons ergens aan de zijkant van het pad plaatsen. Gelukkig gaat hij in op ons verzoek op het hoofdterrein te staan, dat is zoveel gezelliger. Niet veel later arriveren Kees en Trui en sorteren in naast ons, gezellie.

Camping Palmeraie N30.314505 W5.829683 MAD130
P4N # 69861 CC: 62243 Hoogte: 713m

Stoelen eruit, tafeltje erbij, maar ook korte broek en shirtje want in de zon is het heerlijk toeven. Lekker een boek lezen op de ereader en wat internetten, dankzij de krachtige Wifi hier. Nu is het nieuws van de dag, naast een korte samenvatting van 1 jaar Trump, de afsplitsing van 7 kamerleden van de PVV. De 7 onder leiding van Markuszower zijn het niet eens met de rigide en ondemocratische koers van Wilders binnen de fractie. Even na vijven als de zon achter de palmbomen verdwijnt is het gedaan met de buiten-pret, het koelt af. Tijd om vanavond het nieuws aandachtig op tv te bekijken. En natuurlijk om de website bij te werken.

Woensdag 21 januari - Amezrou

Amezrou    ☀️  20°C

Van de Adhan of Azan, de eerste gebedsoproep bij het krieken van de dag, hier in het zuiden, word ik wakker ook al komt het geluid van wat verder weg. De eerste gezongen regels van het gebed zelf, de Fajr, "Allaahoe Akbar, Allaahoe Akbar, as-hadoe an laa ill-Allaah........." klinken dermate vals, dat dromen van de dorpelingen, ook al gaan ze over de 40 maagden in het paradijs 🤭, uiteen spatten. Het elektrische kacheltje maakt korte metten met de ochtendkou en zorgt voor de niet onbelangrijke behaaglijke temperatuur. Na het ontbijt breng ik het beddengoed naar de wasmachine. De vooroorlogse bovenlader met los deksel roept wel enige twijfels op of wassen tot een goed resultaat gaat leiden, afwachten dus. Ik laad de fietsen uit en bevestig de aangeschafte alarmen. Die klinken net als het ochtendgebed maar dan een tandje harder, moet goed gaan.

Aan het eind van de ochtend fietsen we met zijn vieren naar Zagora. Marjos toch nog wel wat onwennig,  een beetje benauwdheid voor het soms onvoorspelbare verkeer en de onverharde weg net buiten de camping. Maar we arriveren heelhuids in het centrum van Zagora.

Zo zit daar de meubelmaker annex timmerman, de 2e hands auto- en brommeronderdelenzaak, de horlogemaker, de garagist en de autospuiter. Alles wordt geflankeerd door dadelhandelaren, groenteboertjes, slagers kruidenierszaakjes en restaurantjes. Het is een wereld op zich.

We pedaleren weer terug naar de camping en vlak voordat we daar arriveren stopt er een buscampertje vlak naast ons. Het blijken Max en Annemieke te zijn, een jong Duits stel die we in Hattusha, Turkije hebben ontmoet afgelopen september. Wat leuk! Onze camping komen ze niet meer op want die groepsreis van Far East wordt verwacht. Ze gaan op de andere camping staan in Amezrou, wellicht spreken we elkaar nog. Terug bij de camper hebben we contact met onze dochter die op onze ark is geweest. Bij het checken van de dieselvoorraad voor onze cv, ontdekte ze een langzaam druppende kraan aan een leiding. Bovendien is het afdak van het aanhangwagen-hok ingezakt, waarschijnlijk door overvloedige sneeuwval. Enfin dat laatste heeft niet echt prioriteit, de lekkage onderdeks wel. Vanavond gaat mijn schoonzoon even polshoogte nemen, fijn. 

Buiten nog even heerlijk in het zonnetje gezeten, het weer ook voor de komende dagen voorspelt hogere temperaturen, mooi. De toespraak van Trump op het World Economic Forum in Davos doet de wenkbrauwen weer fronsen, ook al belooft hij Groenland niet militair aan te vallen. Zijn warrige rede, waar van de hak op de tak wordt gesprongen, is een aaneenschakeling van borstklopperij, feitelijke onwaarheden en beledigende opmerkingen richting Europa. Het maakt dat morgen zijn beloftes morgen weer 180° gedraaid kunnen zijn. 's Avonds knoopt en lijmt Rutte weer de brokstukken aaneen beweert men, al weten we nog niet waar het allemaal toe leidt. Afin genoeg aandacht voor deze gevaarlijke charlatan en narcist.

Aan het eind van de middag gaan we gezamelijk uit eten in restaurant Douni een stukje verderop langs de hoofdweg. Voor een zeer schappelijke prijs, hebben we een prima en gezellige maaltijd.

Na een geruststellend telefoontje van onze schoonzoon dat het kraantje wat los zat en aangedraaid moest worden (👍) en een spelletje Skipbo zit de dag er weer op.

Donderdag 22 januari - Amezrou

Amezrou    ☀️22°C

Vandaag is een echte hang- en luierdag. Gewoon genieten van het steeds aangenamer wordende weer. De zon laat zich nadrukkelijker zien en dat is fijn. Echte plannen voor vandaag worden dan ook niet gesmeed. We positioneren de stoelen en tafel zodanig dat we optimaal van het zonnetje genieten. Vandaag staat wel een invasie op het program, hier op het terrein althans. Na het middaguur duppelt de een na de andere Nederlandse camper het terrein op. Het is een groepsreis van Expeditie Far East, een twaalftal campers groot. Zo wordt de kampeerplekken tot de laatste gaatjes gevuld. Vrouwen waaieren uit met wasgoed. Niet lang daarna krijgen de eerste wasjes een plek op gespannen waslijnen. Een enkeling is in het bezit van wasrekken van behoorlijk formaat, zoals de dichtbij zijnde grote Niesmann Bisschoff Flair. Zo koekeloeren we wat af, altijd grappig om mensen zo bezig te zien.

Om fotogebrek te voorkomen maak ik in de direkte omgeving in Amezrou nog een paar plaatjes.

Marjos maakt intussen een praatje met een Nederlands stel die in onze hoek staan en niet bij de groepsreis horen. Zij reizen voor het eerst rond in Marokko en genieten met volle teugen, leuk om te horen. Als even na vijven de zon achter de palmbomen verdwijnt is het gedaan met het buitenleven, het wordt fris we gaan naar binnen. Vandaag staat er pasta met zalm in een mooie creme fraiche saus met rode peperkorrels op het menu. Een uitstekende keuze om de dag mee af te sluiten. We hebben besloten er morgen nog een dag aan vast te plakken, het wordt te mooi weer om te gaan rijden 😎. 's Avonds krijgen we wat foto's binnen van onze zoon en dochter die met zijn tweeën uit zijn gaan dineren en een afzakkertje hebben genomen in een leuke wijnbar, fijn te zien zo'n broer-zus momentje.

Vrijdag 23 januari - Amezrou

Amezrou    ☀️24°C

De bedrijvigheid op het terrein neemt al weer vroeg aanvang. Debet daaraan zijn de deelnemers van de groepsreis. Sommige van hen maken zich gereed om de omgeving te verkennen, te voet of met de scooter. Een van de campers moet naar een garage in Zagora zo horen we, om een v-snaar te laten vervangen. De resterende mensen laten zich al dan of niet half ontkleed op hun stoel achterover vallen om te profiteren van het prachtige zonnige weer. En in die zon is het zowaar heet en moet je echt oppassen dat het niet teveel wordt, je verbrandt zo.

We maken een uitgebreid praatje met Christel en Henk uit Apeldoorn, het stel wat zelfstandig voor het eerst door Marokko reist. Zij zijn sinds september afgelopen jaar vervroegd met pensioen en reizen in een VW Beach met hefdak rond. Ondanks wat slimme aanpassingen in en aan hun aangepaste bus kijken ze toch met enige jaloersheid naar een prachtige buscamper schuin aan de overzijde. Ik maak ook nog een praatje met een paar leden van de groepsreis en verneem dat de sfeer onderling fantastisch is. Velen reizen voor het eerst in Marokko rond en geven aan dat de keus voor een groepsreis toch deels is ingegeven door angst voor het onbekende. Achteraf zo bekent onze buurvrouw met de Niesmann Bisschoff, overigens de enige Belgische deelnemers, is die angst echt ongegrond. 'Ja amai' verzucht Paul haar echtgenoot 'ik wilde al 5 jaar naar Marokko' , 'dit was de enige manier' 😄. Hij wordt heel enthousiast als ik vertel zelfs afgelopen najaar met zeer veel plezier door Turkije te hebben gecamperd. Dat ambieert hij ook wel. Afin, ik laat ze alleen met het (Turkije)zaadje wat ik heb geplant.

Begeleid door de rondschallende gebeden vanaf de minaretten, het is vrijdag dus gebedsdag, haal ik op de fiets bij de groenteboer wat groenten in Amezrou. De weerberichten voor morgen zijn wel verontrustend, by the way. Er wordt hier harde wind verwacht, die van 5 tot kracht 9 kunnen variëren. We hakken dan ook meteen maar een knoop door, morgen een extra dagje hier, we hoeven pas over een week in Agadir te zijn om onze dochter op te halen. Ook Kees en Trui hebben geen zin in raar weer en verlengen hun verblijf met een dag. Vandaag bereiden we nasi goreng, onder andere met de verse groenten, heerlijk. Daarna gaan de voetjes omhoog en kijken we wat tv.

Zaterdag 24 januari - Amezrou

Amezrou  ☀️16°C

Vannacht trok de wind al verscheidene keren aan, te horen aan het toenemende geruis van de hoge palmbomen, maar even zo snel luwde het weer. Na een goede nachtrust is het zomaar 9 uur. Om ons heen neemt de drukte toe, de groep staat op het punt te vertrekken richting Mhamid. De wind is momenteel nog matig dus die afstand van nog geen 100 kilometer kan probleemloos worden afgelegd. Ook Henk en Christel vertrekken richting Camping Serdrar en ook dat is met 90 kilometer goed te doen. We nemen hartelijk afscheid met een wellicht tot ziens.

App-contact met de AR+ club maakt intussen dat het weer elders in Marokko anders is. Met name Pieter en Leny in El Mansouria hebben echt slecht weer. Nadat regenval al hun camping al blank heeft gezet, komt er vervolgens ook nog een hagel- en onweersbui overheen 😱. Verder zuidwaarts rijden heeft voor hen vandaag zeker geen zin met een wind tot 90 km/u. Ook bij Thole en Everdien even boven Agadir is het ronduit wisselvallig, zo krijgen we bericht over een regenbuitje en een foto van een regenboog. Zij krijgen nog wel een flitsbezoek van Henk en Marita, die vervolgens en route gaan naar de Vallée du Paradis. Zo te horen mogen wij al met al eigenlijk dus niet klagen. Rond lunchtijd trekt de wind weliswaar fors aan en cancelen we de voorgenomen gezamelijke lunch met Kees en Trui in een restaurant even verderop, maar echt sikkeneuren over het weer moeten we zeker niet. Rustig de tijd om is heel goed te bezien hoe we onze route westwaarts gaan doen. Dat blijft door tussentijdse updates over verkeersituaties nog even een te moeilijke knoop om door te hakken, een besluit wordt naar later geschoven. De muren rondom dit campingterrein geven voldoende beschutting om in het zonnetje de ontwikkelingen met betrekking tot de wind af te wachten.

Rond half zes gaan we lopend met Kees en Trui op pad naar restaurant Douni en nemen binnenskamers plaats voor een lekker diner. Op een gordijnroede boven ons hoofd worden we toegezongen door een tweetal bul-bul vogeltjes die deze ruimte als hun territorium beschouwen, het gekwetter is niet van de lucht. Het eten komt met horten en stoten in een verkeerde volgorde door, maar ala (allah) wat maakt het uit 😄. De gevoelstemperatuur is door de harde wind tijdens het teruglopen naar de camping niet echt geweldig, het is snotneuzenweer. We rekenen alvast af voor de overnachtingen bij Omar en duiken snel onze camper in om weer warm te worden. De weersituaties die we daarna op allerlei media zien, zoals sneeuwval in Meknes, geven nog steeds aan dat we niet moeten klagen. Morgen weer onderweg.